صفحه اصلی
جستجو پیشرفته
لطفا منتظر بمانید...
سازمانها و نهادها
گروه های خبری
اقتصادی
اجتماعی
هنر و اندیشه
محله خبر
اختصاصی جهانی پرس
تولید، اکران و پخش
آرشیو اخبار
حسین‏علی رمضانی*

هرج و مرج فرهنگی زیر سایه نابسامانی اقتصادی

بَلبَشوی فرهنگی خطوط قرمز ارزش‌ها را در هم تنیده است، گفت: هرج و مرج فرهنگی زیر سایه نابسامانی اقتصادی است.

 معیشت با ایمان انسان‌ها گره خورده است و کسی نمی‌تواند مدعی شود که «من بینان به عبادت حضرت حق می‌پردازم»؛ چراکه اصلاً نایی برایش نمی‌ماند که بخواهد عبادت کند. نیازها که به صورت سلسله مراتبی تعریف می‌شوند، شکل‌دهنده رفتار بوده و رفتار برآیند تفکر و صدر و ذیل فرآیند ذهنی انسان‌هاست. ظرف ذهن برای برطرف کردن نیازها، ابتدا به امور زیستی و حیاتی توجّه می‌نماید و معیشت یعنی، توجه به امور مادی که بسیاری از اندیشمندان در رویکردها و جهان بینی‌های مختلف در سلسله مراتب نیازها بدان اشاره داشتند.

ذهن اصولاً در برابر دو نوع محرّک، دو نوع عکس‌العمل دارد که عبارتند از: محرک‌ها و نیازهای غیرارادی که منجر به عکس‌العمل‌های غیرارادی ذهن می‌شود؛ مانند گرسنگی، تشنگی، حس خطر، حس ظلم، حس نظم و زیبایی، حس بی‌نظمی و ... که ذهن در برابر آنها براساس فطرت، غریزه و بالذات عکس‌العمل‌های غیرارادی نشان می‌دهد.

محرک‌ها و نیازهای ارادی که منجر به عکس‌العمل‌های ارادی ذهن انسان می‌شود؛ مانند عبادت، مطالعه، تفکر، خواندن و نوشتن و ... که منجر به عکس‌العمل‌های ارادی ذهن در برخورد با این نوع محرک‌ها و نیازها می‌شود.

اصولاً دفع و رفع نیازها و محرک‌های غیرارادی جزء اولویت‌های ذهن انسان‌هاست؛ بنابراین ذهن، در اولویت دادن این امور، ناخودآگاه اقدام می‌کند و حداکثر و یا تمام ظرف ذهن را به خود اختصاص می‌دهد. نیازهای زیستی و معیشتی که برآمده از مفهوم سلامت است و به کالبد انسان توجه دارد، به بعد اقتصادی نظر دارد. صحت و سلامت در سیر برطرف کردن صحیح نیازهای زیستی و معیشتی حاصل می‌شود.

مفهوم دیگری که در اینجا می‌توان در حوزه اقتصادی بدان اشاره نمود، مفهوم امنیت است که جمع بین ابعاد کالبدی و روانی انسان‌هاست. امینت به احساسی اطلاق می‌شود که در آن نیازهای انسان به درستی برطرف شده و محرک‌های مختلف محیطی اعم از آسیب درونی و تهدید بیرونی موجب برهم زدن ثبات و خط سیر منطقی حرکت تکاملی انسان نشود. بنابراین سلامت [صحّت] و امنیت که در لسان مقدّس حضرت رسول(ص) «النّعمتان مجهولتان» ذکر شده است، برآمده از ابعاد مختلفی، همچون بعد اقتصادی انسان است.

حال فرض نمائید که بعد زیستی و کالبدی انسان به خطر افتد. در این حالت ذهن انسان طبق غریزه و یا فطرتاً عکس العمل غیر ارادی نشان می دهد. در این وضعیت محرک ها و نیازهای ارادی در مراتب بعدی ذهن قرار گرفته و دارای ضریب اهمیت پایین تری خواهند بود.

اقتصاد باید بر پایه عدالت شکل گیرد و از هرگونه ظلم و بی عدالتی پرهیز نماید. ظلم و بی عدالتی در عرصه اقتصاد منجر به شکل گیری دهک ها و طبقات غنی و فقیر در جامعه خواهد شد. بی عدالتی اقتصادی در طبقات غنی، منجر به شکم بارگی و در طبقه فقیر منجر به گرسنگی میشود. طبقه ای فربه و طبقه ای دیگر نحیف شده و سیر تاریخی نشان داده است که به دلیل محدودیت ملموس منابع طبیعی، عموماً تقاضا و خواسته های نامحدود انسانها در سیر اقتصاد سالم تعدیل می شود و اقتصاد مریض، موجب دپوی ثروت و منابع در نزد حداقلی از برخوردارهای جامعه شده و حداکثری که دسترسی به این منابع ندارند، در تلاطم برطرف کردن نیازهای زیستی در حال دست و پا زدن هستند.

امروز در جامعه اسلامی ایران، شاهد شکل گیری اقتصاد نابسامان و مریضی هستیم که برآمده از عوامل متعدد بیرونی و درونی است. عواملی که از تحریم‌های بین‌المللی تا سوء تدبیر مسئولین و در کل کنشگران در حوزه تولید، توزیع و مصرف را شامل می شود. دپوی ثروت در نزد یک عده که به عنوان وکیل مردم در هر لباس و هویتی باشند با تعیین مرزهای جعلی در حقوق و مزایا و قرار دادن جامعه در جغرافیای اقتصادی شمال و جنوب، موجب تعارض درونی حداکثر جامعه خواهد شد.

بی پروایی افرادی که در سنت دینی و توصیه اولیای الهی، باید از حد متوسط به پایین جامعه، سبک زندگی خود و خاندانشان را شکل می دادند، به نوعی دیگر و بر اساس دیدگاه سرمایه داری نمایش دهند، نتیجه‌ای جز  شک و بی‌اعتمادی نسبت به کنشگران بالای سیستم و یا خدایی ناکرده به ارزش های دینی را به همراه نخواهد داشت. اکثریت ندار، بین داشته و خواسته خود، احساس تعارض می‌کنند. تعارضی که برآمده از سوالاتی مجهول خواهد بود که اگر در سیر عقلانی به پاسخی منطقی نرسد، فرد را به طغیان درونی و در ادامه رفتار بیرونی با عنوان«انقلاب» میکشاند؛ بنابراین طغیان درونی در نهایت به طغیان بیرونی و رفتاری منجر می شود.

انسانی که با فرض بیکار نبودن و با تلاش بی وقفه فکری و جسمی، در معیشت خود و خانواده اش دچار مشکل شده و هر روز شاهد کوچک‌تر شدن سفره و نیز کم شدن اقلام اولیه و اساسی از سبد معیشتی‌اش می‌شود، تمام ذهنش درگیر برطرف کردن این نوع دغدغه‌ها خواهد بود. در آن سو عده‌ای که برای خود و حزب و خاندانشان حقوقی ویژه فرض کرده و رفتار و کنش آنها با اصول، ارزش‌ها و قواعد اولیه انقلاب اسلامی هم‌خوان نیست، باعث شکل گیری تعارض درونی آحاد جامعه نسبت به انقلاب و ارزش های آن که در افراد مسئول نمود و بروز رفتاری دارد، خواهد شد.

وقتی که بیت‌المال که در نظام هستی معرفتی اسلام، هویت داشته و برآمده از اموالی است که همه مردم نسبت به آن حقی دارند، توسط فرد یا افرادی به تاراج رفته و فساد اقتصادی حالتی سازمان یافته پیدا کرده و یا سیستم اطلاعاتی و نظارتی نسبت به اشراف آن کوتاهی داشته و یا نظام قضاوتی در برخورد با آن مفاسد تسامح و تساهل کرده و بر مصلحت اندیشی بجای انقلابی‌گری توجه نماید، جریان اذهان عمومی را به سوی تعارض و طغیان، تشدید خواهد کرد.

در این فضا رسانه هم مانند «یک تیغ دو لبه عمل می کند» که در بستر آن اخبار درست و غلط با روش‌های مرسوم تبلیغاتی و رسانه ای که همراه با بزرگ نمایی و کوچک نمایی است، بر اذهان افراد حکومت کرده که اگر همراه با روشنگری باشد، موجب اصلاح سیستم شده و چنانچه همراه با کذب، دروغ و افترا باشد موجب افساد اذهان جامعه خواهد شد.

با این اوصاف در هنگامه جشن تولد چهل سالگی انقلاب اسلامی پر شکوه ایران، شاهد هرج و مرجی توأمان در دو بعد اقتصادی و فرهنگی در کشور هستیم. ابعادی که به نظر بیانگر یک سناریوی از پیش تعیین شده از سوی بدخواهان نظام و انقلاب است. مردم؛ پایه و اساس این انقلاب و نظام هستند و بدخواهان داخلی و خارجی با راهبردهای ترکیبی و هوشمند برای ناکارآمد نشان دادن نظام و تلخ کردن حلاوت جشن چهل سالگی با دست کاری دستگاه محاسبات ذهنی آحاد جامعه، سعی در متزلزل کردن آنها در نسبت سنجی و قیاس بین قبل و بعد از انقلاب و یا ایران با کشورهای دیگر، نمایند.

بدین منظور با ایجاد هرج و مرج اقتصادی و درگیر کردن ظرف ذهن اکثریت جامعه در حوزه معیشت، بعد فرهنگی را یله و رها شده نشان دهند و با استفاده از فضای غبارآلود اقتصادی به بی بند و باری فرهنگی اقدام نمایند. جابجا کردن خطوط ارزش ها یکی از این ترفندهاست. نمونه بارز آن را می توان در افتتاحیه سی و هفتمین جشنواره فیلم فجر با صحبت های باصطلاح "سیمین بانوی هنر کشور! سرکار خانم معتمدآریا با تصویر، پوشش و فرمی نه چندان برازنده یک بانوی اصیل ایرانی و یا تک خوانی یک زن پس از نمایش مفهومی و یا صحبتهای جهتدار پدر تدوین ایران گنجوی و یا آوازخوانی به سبک و هارمونی خاص و مفاهیم سیاهیکه در اشعار خواننده باصطلاح کلاسیک رخ نموده بود و یا در نمایش مفهومی یاد و تعریف کردن از کارگردانی[اصغر فرهادی] که آوازه آن برای سیاه نمایی از نظام مقدس جمهوری اسلامی، مرزهای جغرافیایی را با تولیدات هنری در نوردیده است و ... ، اشاره نماییم.

بَلبَشوی فرهنگی که خطوط قرمز ارزشها را در هم تنیده و یا جابجا می‌کند، در اذهان مردمی که اولویت ذهنی‌شان حول دغدغه‌های معیشتی است، هیچ عکس العملی به همراه نخواهد داشت. ظرف ذهن آحاد جامعه ما به پُر کردن شکم خانواده است و در اینجا قلب و فکر عمل نخواهد کرد. محرک ها و نیازهای فرهنگی که قلب و عقل انسانها را هدف قرار داده و عموماً ارادی می باشد در برابر نیازها و محرک‌های غیر ارادی، کالبدی، معیشتی و اقتصادی زانو زده است.

تعامل و تقابل حتمی بین اقتصاد و فرهنگ در این شرایط به خوبی رخ می‌نماید. بدخواهان نظام با درگیر کردن اذهان جامعه به امور زیستی و معیشتی، بر جریان فرهنگی و ارزشی انقلاب اسلامی سوار شده و هر جور که بخواهند میتازند، اما طبق سنت الهی و نیز با نگاه به تاریخ معاصر ایران که بیان گر این اصل اساسی است که مردم بصیر و شریف ما در این شرایط سخت اقتصادی، ضمن دغدغه‌های اقتصادی نسبت به محرک های فرهنگی با اراده ای قوی عکس‌العمل نشان خواهند داد و به حول و قوه الهی؛ چنان جشن تولدی در چهل سالگی انقلاب اسلامی برپا خواهند کرد که کام ملت شریف ایران و نسل‌های بعد قرن‌ها از این رخداد، همچون عسل شیرین ماند. انشاء الله تعالی.

حسین‏علی رمضانی مدرس دانشگاه

شناسنامه


کدخبر: ۲۱۳۰۰۲
تاریخ: ۱۳۹۷/۱۲/۲۱     ساعت: ۱۰ : ۲۵
امتیاز به این خبر:
  • 1
سرویس: اختصاصی جهانی پرس       زیرسرویس: اختصاصی جهانی پرس
انتشار:
تماس با ما


نام :*
ایمیل:
متن پیام :*
ارسال
نظرات


استفاده از مطالب با ذکر منبع بلامانع است
  • ۱۳۹۷ دوشنبه ۲۷ اسفند
  • ١١ رجب ١٤٤٠
  • Mar 18 2019